
O tym, że dobór właściwego siodła jest podstawą dobrej jazdy i dbałości o końskie zdrowie, wie każdy. A czy potrafimy odpowiednio dobrać czaprak? Sprawdź, czym kierować się podczas zakupu!
Czaprak to rodzaj podkładki pod siodło, obecnie najczęściej wykonany z warstw tkaniny i wypełnienia. Spełnia kilka funkcji: chroni koński grzbiet oraz kłąb przed otarciami i amortyzuje wstrząsy, zwiększa komfort jazdy i niweluje odczuwanie nierówności siodła, a z drugiej strony — pochłania pot i chroni przed nim siodło (dlatego czasem czapraki nazywa się potnikami), co ułatwia zachowanie czystości i dobrego stanu naszego ekwipunku. Oczywiście ważna jest także funkcja estetyczna — czaprak może prezentować nasze barwy klubowe, a dobrany kolorystycznie do owijek i nauszników tworzy efektowny, profesjonalny komplet. Aby jednak czaprak dobrze się prezentował i mógł właściwie spełniać swoje zadanie, musi być odpowiednio dopasowany.
1. Jaki rozmiar czapraka będzie odpowiedni?

Czaprak zawsze dopasowujemy do typu siodła, wyróżniamy więc czapraki ujeżdżeniowe, skokowe, wszechstronne oraz westernowe. Ich profilowanie układa się zgodnie z linią siodła, co oznacza, że ujeżdżeniowe czapraki będą dłuższe, o prostym kształcie zbliżonym do prostokąta, z kolei czapraki skokowo-wszechstronne są bardziej wysunięte do przodu, co odpowiada kształtom tybinek. Warto wiedzieć, że czaprak nie powinien ściśle przylegać do grzbietu środkową częścią (od kłębu wzdłuż kręgosłupa), tylko wypełniać tunel. W przeciwnym razie szew w czapraku może spowodować otarcia.

Ponadto należy wziąć pod uwagę także wielkość naszego wierzchowca. Wiodący producenci czapraków zazwyczaj stosują specjalne skróty, które mają nam pomóc znaleźć odpowiedni produkt. Najczęściej spotkamy się z oznaczeniami stosowanymi przez popularną i lubianą firmę Eskadron, która rozróżnia pięć typów czapraków:
- P – czyli pony. To czaprak wszechstronny dedykowany dla kuców. Doskonale sprawdza się pod siodłem skokowym oraz wszechstronnym. Jest przeznaczona do siedziska w rozmiarze 15" lub 16". Posiada również dwa paski przy górnej krawędzi, aby umożliwić przypięcie go do przystuł siodła.
- PD – czaprak pony przeznaczony pod siodła ujeżdżeniowe o rozmiarze siedziska 15" i 16".
- DL – czaprak ujeżdżeniowy pod siodła w rozmiarze 17" i 18".
- VS – czaprak o profilu skokowo-wszechstronnym. Przeznaczony do siodeł o rozmiarach siedziska 17" i 18".
- SR – charakterystyczna odmiana czapraka skokowego wyróżniająca się specjalnym kształtem o wyraźnie zaokrąglonych liniach. Jest to typowy czaprak skokowy.
Inne oznaczenia stosuje firma Equiline:

- N/ FN – są to czapraki skokowe. Litera F przy opisie czapraka informuje nas, iż czaprak posiada bardziej wyprofilowane miejsce na kłąb. Model z literą F jest również dodatkowo wzmacniany przy kłębie. Tego typu czaprak idealnie nadaje się pod siodła o rozmiarze siedziska 17" i 18".
- DN / FDN – są to czapraki ujeżdżeniowe. Litera F przy opisie czapraka informuje nas, iż czaprak posiada bardziej wyprofilowane miejsce na kłąb. Tak jak poprzednio, model z literą F jest również dodatkowo wzmacniany przy kłębie. To typ przeznaczony pod siodła o rozmiarze siedziska 17" i 18".
- PN – jest to czaprak pony, który można stosować przy siodłach skokowych, jak i wszechstronnych, o rozmiarze siedziska 15" i 16".
- PDN – jest to czaprak pony ujeżdżeniowy, dedykowany dla kucyków. Idealnie leży pod siodłami w rozmiarach 15" i 16".
Oznaczenia stosowane przez Eskadron i Equiline, a także Animo, Kingsland oraz Veredus ułatwiają dobranie odpowiedniego czapraka. Dwie pierwsze firmy posługują się wskazanymi przez nas oznaczeniami, a pozostałe w nazwie modelu zawierają informację o jego profilu: ujeżdżeniowym, ujeżdżeniowym, pony.
2. Materiał, rodzaj wycięcia, wypełnienie — istotne elementy

Poza odpowiednim rozmiarem i profilem, powinniśmy zwrócić uwagę na kilka szczegółów. Pierwszym z nich jest materiał, z którego wykonano wybrany przez nas model. Powinien być przepuszczalny (zwłaszcza strona wewnętrzna, która przylega do końskiego grzbietu). To ułatwia odprowadzanie potu i zapobiega odparzeniom. Idealnie, jeśli materiał jest trwały i odporny na przetarcia, a obszycia i lamówka są starannie wykończone, nie prują się.
Ważnym elementem jest także typ wypełnienia oraz jego grubość. Niektórzy cenią cienkie czapraki ze względu na lepszy kontakt i większą przewiewność, inni wybierają grubsze, które lepiej amortyzują oraz mogą zniwelować małe niedoskonałości związane z niedokładnym dopasowaniem siodła. Pamiętajmy, że grube czapraki będą dłużej schły i zapewniają gorszą wentylację.

Czapraki mogą również różnić się rodzajem kroju, czy też wycięcia. Mamy więc pady (prostokątne czapraki, które zakrywają bok konia, najczęściej spotykane w ekwipunku dresażystów i osób jeżdżących w stylu westernowym), czapraki wycięte (przypominające kształtem siodło, odsłaniające bok konia i zajmujące niewielką powierzchnię na grzbiecie) oraz pełne (w kształcie prostokąta z zaokrąglonymi rogami).
Mamy nadzieję, że nasz poradnik ułatwi wybór spośród setek modeli oferowanych przez firmy jeździeckie. Okazuje się, że kolor czapraka jest najmniej istotny — inne cechy, takie jak materiał oraz właściwy rozmiar, dzięki dobremu dopasowaniu, zapewnią naszemu wierzchowcowi komfort i zadbają o jego grzbiet.
Więcej o czaprakach można przeczytać w naszym artykule co warto wiedzieć o czaprakach?
