Podkładka Mattes: rozmiar, wycięcie na kłąb i wkładki korekcyjne

Podkładka korekcyjna nie naprawi siodła, które nie pasuje. To zdanie warto postawić na początku, bo od niego zależy, czy zakup podkładki Mattes okaże się dobrą inwestycją, czy kosztownym obejściem problemu, który i tak wróci.

Mattes jest jednocześnie jednym z najlepiej zaprojektowanych i niedostatecznie wyjaśnionych produktów w jeździectwie. Na forach ktoś ma rozmiar M pod siodło 16,5 cala, ktoś inny ten sam rozmiar pod 17,5, a trzecia osoba pisze, że po praniu wszystko się zmieniło. Powszechnie powtarza się, że przy podkładce korekcyjnej trzeba poszerzyć łęk o jeden rozmiar. Wokół prania narosła legenda, że owczej skóry nigdy nie wolno prać w pralce, choć producent zaleca dokładnie odwrotnie.

W tym artykule porządkujemy to od podstaw. Pokazujemy procedurę pomiaru rozmiaru krok po kroku, wyjaśniamy różnicę między wersjami Spinefree i EWWA, opisujemy, jak realnie działają wkładki PolyFlex i ile milimetrów da się nimi nadrobić, a także mówimy wprost, w których sytuacjach podkładka Mattes jest złym pomysłem i trzeba wezwać saddlefittera. Dane techniczne pochodzą z dokumentacji E.A. Mattes, a wnioski praktyczne z codziennej pracy naszego Fitting Center.

Artykuł jest napisany dla jeźdźców, którzy mają już dopasowane siodło i chcą je uzupełnić, dla właścicieli młodych koni zmieniających sylwetkę w trakcie sezonu oraz dla osób, którym siodło zaczęło uciekać i szukają przyczyny.

Najważniejsze informacje w skrócie

Rozmiar liczy się z powierzchni styku siodła, nie z rozmiaru siedziska. Mierzysz siodło od przedniej krawędzi do końca poduszek, dodajesz 6 cm i to jest minimalna długość podkładki. Dwa siodła 17,5" mogą wymagać różnych rozmiarów.

Podkładka Mattes zajmuje miejsce pod siodłem, więc zmienia jego dopasowanie. Jeśli siodło dopasowano bez podkładki, jej włożenie zabiera przestrzeń pod łękiem i siodło zaczyna pracować jak węższe. To nie wada produktu, tylko fizyka, którą trzeba uwzględnić w kolejności działań.

„Poszerz łęk o jeden rozmiar" to zbyt ogólna rada. Prawidłowa procedura wygląda inaczej: siodło dopasowuje saddlefitter z podkładką, w tej konfiguracji, w której koń będzie faktycznie pracował.

System Correction ma dokładnie określony zakres: do 30 mm. Jedna lub dwie kieszenie, po trzy wkładki PolyFlex o grubości 5 mm na kieszeń. Więcej niż to nie jest już korekta, tylko maskowanie.

Wkładki wolno docinać nożyczkami i tak je zaprojektowano. Końcówki ścina się na skos, żeby wkładka nie kończyła się ostrym progiem, i ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy układasz kilka warstw.

EWWA nie jest lepszą wersją Spinefree, tylko wersją dla koni z wysokim kłębem. Na koniu bez wysokiego kłębu może powodować otarcia po bokach kłębu.

Owcza skóra Mattes jest przeznaczona do prania i to warunek gwarancji. Producent wymaga detergentu MELP; zwykłe proszki odtłuszczają skórę i skracają jej życie.

Spis treści

1. Czego podkładka Mattes nie zrobi za siodło?
2. Czy podkładka Mattes zwęża siodło?
3. Jak dobrać rozmiar podkładki Mattes krok po kroku
4. Spinefree czy EWWA: która wersja dla twojego konia?
5. Wkładki PolyFlex: ile, gdzie i czy wolno je docinać?
6. Kiedy podkładka korekcyjna to zły pomysł
7. Czym owcza skóra różni się od żelu, pianki i taniej podkładki?
8. Pranie i pielęgnacja: najkrótsza możliwa wersja
9. Zamówienie personalizowane: co wiedzieć przed kliknięciem
10. Objaw a możliwa przyczyna: tabela diagnostyczna
11. Najczęstsze błędy przy podkładkach korekcyjnych
12. Najczęściej zadawane pytania

Czego podkładka Mattes nie zrobi za siodło?

Podkładka korekcyjna jest narzędziem do wyrównywania zmian i asymetrii, nie do naprawiania błędnego dopasowania. To rozróżnienie porządkuje całą resztę, a w rozmowach z klientami myli się najczęściej.

Producent definiuje system Correction bardzo konkretnie. Ma nadążać za tym, jak zmienia się ciało konia: za szybkim rozwojem młodego konia w treningu, za sylwetką konia w pełni wytrenowanego, która potrafi zmienić się w trakcie sezonu startowego, za powrotem do pracy po dłuższej przerwie i za opadającym z wiekiem grzbietem. Osobnym zadaniem są niewielkie różnice między prawą i lewą stroną. W każdym z tych przypadków punktem wyjścia jest siodło, które zasadniczo pasuje, a podkładka domyka różnicę.

Czego na tej liście nie ma? Terlicy o złej szerokości, siodła, które mostkuje na całej długości, siodła wchodzącego na odcinek lędźwiowy i siodła ustawionego na łopatkach. Żadnej z tych rzeczy podkładka nie naprawi, a część z nich pogorszy, bo doda materiału w miejscu, gdzie problemem jest geometria, nie grubość.

Jest tu jeden wyjątek wart uwagi, bo bywa źle rozumiany. Mattes wskazuje wersję z pojedynczą kieszenią jako szczególnie przydatną przy siodłach mostkujących, czyli takich, które mają kontakt tylko na końcach paneli, z prześwitem w środku. To realne zastosowanie, ale traktuj je jako rozwiązanie przejściowe i diagnostyczne, a nie docelowe. Mostkowanie jest jednym z najgorszych kryteriów dopasowania i o tym, dlaczego tak jest, pisaliśmy szerzej w artykule o pasowaniu siodła w ruchu.

I jeszcze jedna rzecz, którą producent formułuje mocniej, niż można by się spodziewać: długotrwałych nieprawidłowości w budowie konia nie należy korygować przeróbką samego siodła - do tego właśnie służy podkładka. Powód jest praktyczny: wkładkę można w każdej chwili wyjąć, a przerobionego siodła nie cofniesz.

Czy podkładka Mattes zwęża siodło?

Tak, i to jest najważniejsza rzecz, którą trzeba zrozumieć przed zakupem.

Logika jest prosta: podkładka zajmuje przestrzeń między siodłem a grzbietem. Jeśli siodło dopasowano bez podkładki, po jej włożeniu przestrzeni pod łękiem jest mniej i siodło zaczyna pracować jak węższe. Skutek bywa dokładnie odwrotny do zamierzonego, bo szukając komfortu konia, dokłada się nacisk w okolicy kłębu.

Najczęstsza rada, jaką się wtedy słyszy, brzmi: poszerz łęk o jeden rozmiar. Nie jest całkiem błędna, tylko podana bez pomiaru. O ile poszerzyć, zależy od grubości podkładki, liczby wkładek, kształtu kłębu, stanu umięśnienia i konstrukcji samego siodła. Jeden rozmiar to czasem za mało, a czasem za dużo, i w drugim przypadku kupujesz siodło, które będzie się ruszać, gdy kiedyś wkładki wyjmiesz.

Prawidłowa kolejność jest inna i sprowadza się do jednej zasady: siodło dopasowuje się w tej konfiguracji, w której koń będzie w nim pracował. Jeśli planujesz jeździć w podkładce korekcyjnej, saddlefitter ocenia dopasowanie z tą podkładką i z zaplanowaną liczbą wkładek, na stojąco i w ruchu.

Czy da się to zaplanować z myślą o przyszłości? Da się i producent wprost to przewiduje. Jednym z opisanych zastosowań systemu Correction jest dopasowanie młodemu koniowi siodła początkowo nieco zbyt szerokiego, z wkładkami, które stopniowo wyjmujesz w miarę jak koń buduje mięśnie. To najsensowniejszy scenariusz dla konia rosnącego i jedyny, w którym „za szerokie siodło plus podkładka" jest planem, a nie błędem.

Warto pamiętać, że siodło pracuje w układzie, którego częścią jest też popręg. Popręg, który ściąga siodło do przodu, zniweczy efekt najlepiej dobranej podkładki - więcej na ten temat w recenzji popręgu Prestige RP.

Jak dobrać rozmiar podkładki Mattes krok po kroku

Tu jest źródło większości sprzecznych odpowiedzi na forach. Ludzie podają rozmiar siedziska, na przykład 16,5 albo 17,5 cala, a rozmiar podkładki nie wynika z siedziska. Wynika z długości powierzchni styku siodła z grzbietem, a dwa siodła o identycznym siedzisku mogą mieć tę powierzchnię wyraźnie różną, szczególnie między dyscyplinami i producentami.

Procedura producenta ma trzy kroki.

Krok 1. Zmierz powierzchnię styku. Weź miarkę krawiecką i mierz od wyobrażonej linii przy przedniej krawędzi siodła, prowadząc miarkę po konturze siodła, do wyobrażonej linii na końcu poduszek. Nie mierzysz w linii prostej i nie mierzysz siedziska. Mierzysz to, co realnie leży na grzbiecie.

Krok 2. Dodaj 6 centymetrów. Tyle powinien mieć minimum grzbiet podkładki. Te sześć centymetrów ma konkretny powód: jeśli poduszki siodła wystają za krawędź podkładki, dokładnie na tej granicy powstaje wyraźna linia ucisku.

Krok 3. Porównaj z tabelą. Długość grzbietu jest u Mattesa taka sama we wszystkich trzech krojach, czyli w ujeżdżeniowym, skokowym i wszechstronnym:

To warto wiedzieć, bo oszczędza sporo zamieszania: kroje różnią się kształtem, nie długością. Inaczej wypada w nich linia tybinek i inaczej wykrojona jest strefa kłębu, ale rozmiar dobierasz jednym pomiarem, niezależnie od dyscypliny. Krój wybierasz osobno, pod swoje siodło.

Do tego trzy poprawki, o których prawie nikt nie pisze, a które przesuwają wynik o kilka centymetrów.

Futrzana lamówka na górze zabiera około 5 cm miejsca z przodu i tyle samo z tyłu, jeśli wybierasz ją po obu stronach. Wypustka, czyli wąski ozdobny sznurek wszyty w krawędź podkładki, zabiera około 1 cm na każdy rząd, z przodu i z tyłu. Jeśli decydujesz się na futro, licz tylko futro, bo ma pierwszeństwo nad wypustką.

Dwie tolerancje na koniec, bo one tłumaczą, dlaczego cudzy rozmiar niekoniecznie będzie twoim. Podawane wymiary mogą różnić się o ±2 cm, a podkładka po praniu skurczy się nawet o 5%. Przy rozmiarze L to około trzech centymetrów. Dlatego jeśli po pomiarze wychodzisz na granicy dwóch rozmiarów, bierz większy.

Spinefree czy EWWA: która wersja dla Twojego konia?

To pytanie wraca u koni z wysokim kłębem i słabo zabudowanym grzbietem, a odpowiedzi w internecie sprowadzają się zwykle do jednozdaniowej definicji. Tymczasem różnica jest praktyczna i ma konsekwencje.

Spinefree to opatentowany, standardowy układ Mattesa. Wolna przestrzeń w linii grzbietu jest zaprojektowana tak, żeby na kręgosłupie i w okolicy kłębu nie znalazł się żaden szew, żadna tkanina i żadne naprężenie materiału. W połączeniu z systemem Saddle-Fix, który przypina górny szew podkładki wysoko w komorze siodła, utrzymuje tę przestrzeń otwartą także w ruchu. To rozwiązanie dla większości koni.

EWWA to skrót od Extra Wide Wither Area, czyli poszerzonej strefy kłębu. Podkładka zachowuje konstrukcję Spinefree, ale wycięcie jest wyprowadzone niżej na kłębie, dzięki czemu koń o wyraźnie wysokim, ostrym kłębie zyskuje przestrzeń tam, gdzie zwykła podkładka zaczyna dociskać.

Kluczowa uwaga, której nie znajdziesz w opisach produktowych: na koniu, który nie ma wysokiego kłębu, EWWA może powodować otarcia po bokach kłębu. To nie jest wersja lepsza, tylko wersja do konkretnej budowy. U producenta opcja EWWA nie kosztuje dodatkowo, więc pokusa „weźmy na wszelki wypadek" jest realna i właśnie dlatego warto o tym wiedzieć.

W praktyce wybór wygląda tak. Wysoki, ostry kłąb, chudy grzbiet, siodło, które zawsze zbiera się w okolicy kłębu: warto rozważyć wersję z systemem EWWA, dostępną między innymi w podkładce Correction+ pod siodło ujeżdżeniowe z systemem EWWA Plus i w wersji skokowej z EWWA Plus. Kłąb przeciętny lub dobrze obudowany mięśniem: zostań przy standardowym Spinefree, na przykład w podkładce Correction+ pod siodło ujeżdżeniowe albo pod siodło wszechstronne.

Jeśli nie masz pewności, do której grupy należy twój koń, to dokładnie ten moment, w którym warto zapytać saddlefittera, zanim zamówisz produkt personalizowany bez prawa zwrotu.

Wkładki PolyFlex: ile, gdzie i czy wolno je docinać?

System Correction ma określony, policzalny zakres i to jego największa zaleta względem podkładek „na oko".

Podkładkę zamawia się z jedną albo dwiema kieszeniami, a producent dostarcza trzy wkładki PolyFlex o grubości 5 mm na każdą kieszeń. Łącznie daje to możliwość zmiany dopasowania siodła do 30 mm. PolyFlex to głęboko igłowany filc poliestrowy, który - w odróżnieniu od pianki - nie „dochodzi do dna" pod obciążeniem i pozwala na przyrostowe zmiany co pięć milimetrów.

Ile wkładek i gdzie? Reguła jest prosta i wynika z tego, w którą stronę siodło ucieka.

Jeśli siodło opada do przodu, na łopatki, i czujesz, że jedziesz „z górki", brakuje wysokości z przodu. Dokładasz wkładki do przedniej kieszeni, zaczynając od jednej. Jeśli siodło zadziera przód i osiada z tyłu, dokładasz z tyłu. Przy asymetrii łopatek pracujesz stroną, nie długością: wkładka po stronie słabszej, wyraźnie cieńsza lub pojedyncza, bo tu łatwo przesadzić.

Zawsze zaczynaj od jednej wkładki i oceniaj siodło w ruchu, nie na stojąco. Każde pięć milimetrów zmienia balans bardziej, niż wydaje się na postoju.

Czy wolno docinać wkładki? Tak, i tak je zaprojektowano. Producent podaje wprost, że wkładki łatwo dociąć nożyczkami, żeby ściąć końcówki na skos i uzyskać dopasowanie bez punktu nacisku, co jest szczególnie ważne przy układaniu kilku warstw. Trzy wkładki ułożone jedna na drugiej tworzą na końcu wyraźny próg, a taki próg to gotowy punkt ucisku. Skos rozprowadza go łagodnie.

Jedna granica zdrowego rozsądku. Jeśli dochodzisz do trzech wkładek w jednej kieszeni i siodło nadal nie leży, to nie jest już zadanie dla podkładki. Trzydzieści milimetrów to sufit systemu, a nie cel do wykorzystania w całości.

Kiedy podkładka korekcyjna to zły pomysł?

Bywa tak, że najlepszą rzeczą, jaką możesz w tym momencie zrobić dla konia, jest nie kupować podkładki. Odłóż zakup i zamów konsultację saddlefittingową, jeśli występuje którakolwiek z tych sytuacji.

Siodło nie było nigdy dopasowywane przez specjalistę. Podkładka założona na niezdiagnozowane siodło zamazuje objawy, a nie usuwa przyczynę. Najpierw diagnoza, potem narzędzie.

Na grzbiecie są już zmiany. Białe włosy, odbarwienia, otarcia, miejsca bolesne przy ucisku, wyraźna atrofia za łopatkami. To sygnały, że nacisk działał zbyt długo, i wymagają oceny, a nie dołożenia warstwy.

Siodło mostkuje na całej długości. Wersja z pojedynczą kieszenią bywa tu pomostem, ale mostkujące siodło jest problemem geometrii terlicy i paneli.

Koń zmienia się bardzo szybko. Młody koń w intensywnym treningu może wyjść z zakresu 30 mm w ciągu jednego sezonu. Wtedy potrzebna jest regulacja siodła, a podkładka tylko kupuje czas między wizytami.

Nie wiesz, po której stronie koń jest słabszy. Wkładka włożona po niewłaściwej stronie pogłębia asymetrię, którą miała wyrównać.

Czym owcza skóra różni się od żelu, pianki i taniej podkładki?

Pytanie „czy to nie jest to samo za pięć razy więcej?" jest uczciwe i zasługuje na konkretną odpowiedź, a nie na zapewnienie o jakości.

Różnica nie polega na samej amortyzacji, bo tłumić drgania potrafi też żel i pianka. Polega na tarciu. Włókna wełny w skórze jagnięcej stoją pionowo i przesuwają się jedno po drugim, więc sierść konia nie trze o powierzchnię podkładki. To istotne, bo nacisk połączony z tarciem jest dla skóry znacznie groźniejszy niż sam nacisk. Do tego dochodzi chłonność: owcza skóra Mattes wchłania do ośmiokrotności masy własnej wełny, zanim zrobi się wilgotna w dotyku, i wyrównuje temperaturę zarówno latem, jak i zimą.

Dlatego producent świadomie nie stosuje pianki, neoprenu ani żelu w rdzeniu podkładki. Wnętrze tworzy laminat PolyFlex z poliestrowym wypełnieniem, przepuszczalny dla powietrza, który utrzymuje kształt po wielu praniach.

Ma to praktyczną konsekwencję dla ceny. Decydują o niej trzy rzeczy: owcza skóra, konstrukcja wycięcia nad kręgosłupem i policzalny system korekty. Tania podkładka „korekcyjna" bez tych elementów nie jest tańszym Mattesem, tylko innym produktem. Jeśli budżet jest ograniczony, sensowniejszym kompromisem bywa wersja korekcyjna bez futra, która zachowuje kieszenie i wkładki, niż pełny Mattes z podróbki.

Na koniec mit z forów, który zasługuje na rozbicie: „jak podkładka ma chronić przed odparzeniami, jeśli leży na czapraku?" Odpowiedź: nie chroni przed odparzeniami od czapraka i nie taka jest jej rola. Podkładka pracuje z siodłem, wyrównując nacisk i balans, a za kontakt ze sierścią odpowiada czaprak, który dobieramy osobno i pierzemy częściej. Jeśli twoim problemem są otarcia w okolicy popręgu, właściwym narzędziem jest popręg z futrem, nie podkładka pod siodło.

Pranie i pielęgnacja: najkrótsza możliwa wersja

Wokół prania Mattesa narosło najwięcej nieporozumień, więc trzy rzeczy w skrócie.

Po pierwsze, owczą skórę Mattes można i należy prać w pralce. Producent to zaleca, w przeciwieństwie do wielu marek, które sugerują wyłącznie szczotkowanie. Skóra zachowuje właściwości tylko wtedy, gdy jest czysta i sucha.

Po drugie, detergent MELP nie jest sugestią, a warunkiem gwarancji. Zwykłe proszki i płyny odtłuszczają skórę i skracają jej życie, a Mattes MELP ma właściwości natłuszczające, które utrzymują elastyczność po wielu praniach.

Po trzecie, przed praniem wyjmij wkładki i taśmę Saddle-Fix, zapnij rzepy i wywróć podkładkę na lewą stronę.

Pełną procedurę, wraz z temperaturą, sposobem suszenia i tym, co zrobić, gdy ciemne futro zafarbuje jasną sierść, opisaliśmy osobno w artykule o pielęgnacji podkładek i popręgów Mattes. Tam znajdziesz też odpowiedź na pytanie o kurczenie się po praniu, które ma bezpośredni związek z doborem rozmiaru z trzeciej sekcji.

Zamówienie personalizowane: co wiedzieć przed kliknięciem?

Podkładki Mattes powstają w dużej mierze na indywidualne zamówienie i to źródło realnego lęku zakupowego: produkt bez możliwości zwrotu, przedpłata, a w konfiguratorze ponad trzydzieści kolorów skóry i kilkadziesiąt kolorów wypustki. Łatwo zamówić coś, czego nie da się poprawić.

Cztery rzeczy, które warto ustalić przed złożeniem zamówienia.

Rozmiar policzony z pomiaru siodła, nie z siedziska, z uwzględnieniem futrzanej lamówki i wypustki. To najczęstsza kosztowna pomyłka i jednocześnie najłatwiejsza do uniknięcia.

Liczba kieszeni. Jedna czy dwie, w zależności od tego, czy zmiany dotyczą jednego końca siodła, czy obu. Tego nie da się dodać po fakcie.

Wersja wycięcia na kłąb. Spinefree czy EWWA, zgodnie z budową kłębu, a nie „na zapas".

Czas realizacji. Zamówienia personalizowane to kwestia tygodni, nie dni. Jeśli podkładka jest potrzebna na konkretny start, licz z zapasem albo wybierz model dostępny od razu.

Najprostszy sposób ograniczenia ryzyka: zanim zamówisz wersję szytą pod siebie, przymierz na koniu model magazynowy w rozmiarze, który wyszedł ci z pomiaru. Cały wybór dostępny bez oczekiwania znajdziesz w kolekcji Mattes, a jeśli szukasz podkładki bez funkcji korekcyjnej, dobrym punktem wyjścia jest klasyczna podkładka pod siodło ujeżdżeniowe.

Objaw a możliwa przyczyna: tabela diagnostyczna

Ta tabela pomaga rozdzielić problemy, które podkładka rozwiąże, od tych, których nie rozwiąże. To rozróżnienie decyduje o tym, czy zakup cokolwiek zmieni.

Najczęstsze błędy przy podkładkach korekcyjnych

1. Dobór rozmiaru z rozmiaru siedziska. Najczęstszy błąd i źródło sprzecznych porad na forach. Dwa siodła 17,5" mogą mieć różną długość powierzchni styku. Rozwiązanie: zmierz siodło i dodaj 6 cm.

2. Kupowanie podkładki, żeby uniknąć wizyty saddlefittera. Podkładka jest tańsza od konsultacji, więc bywa traktowana jako jej zamiennik. Kończy się to zwykle dwoma wydatkami zamiast jednego. Rozwiązanie: diagnoza, potem narzędzie.

3. Zakładanie wszystkich wkładek naraz. Trzydzieści milimetrów to sufit systemu, nie zalecenie. Rozwiązanie: zacznij od jednej i oceniaj w ruchu.

4. Wkładki z ostro zakończoną krawędzią. Ostra krawędź kilku warstw tworzy punkt nacisku dokładnie tam, gdzie miało być odciążenie. Rozwiązanie: dociąć nożyczkami i ściąć końcówki na skos, tak jak przewiduje producent.

5. Wybór EWWA „na zapas". Opcja jest bez dopłaty, więc łatwo ją zaznaczyć bez potrzeby. Na koniu bez wysokiego kłębu grozi otarciami. Rozwiązanie: wybieraj wersję pod budowę konia.

6. Pranie zwykłym proszkiem. Odtłuszcza skórę i unieważnia gwarancję producenta. Rozwiązanie: MELP i pranie zgodnie z instrukcją.

7. Traktowanie podkładki jako ochrony przed odparzeniami. Za kontakt ze sierścią odpowiada czaprak, a za okolicę popręgu popręg. Rozwiązanie: dobierz właściwy element do właściwego problemu.

8. Zamówienie personalizowane bez przymiarki rozmiaru. Brak możliwości zwrotu zamienia pomyłkę w stratę. Rozwiązanie: przymierz model magazynowy w wyliczonym rozmiarze.

9. Zapominanie, że wkładki się wyjmuje. System jest dwukierunkowy i to jego sens. Koń, który zabudował grzbiet, potrzebuje mniej materiału, nie tyle samo. Rozwiązanie: przegląd dopasowania co kilka miesięcy.

Najczęściej zadawane pytania

Jaki rozmiar podkładki Mattes do siodła 17,5 cala?

Z samego rozmiaru siedziska tego nie da się ustalić i to główna przyczyna nieporozumień. Zmierz miarką krawiecką długość powierzchni styku siodła, od przedniej krawędzi po konturze do końca poduszek, i dodaj 6 cm. Wynik porównaj z tabelą: dla podkładek ujeżdżeniowych S to 47 cm, M 54 cm, L 58 cm, a XL 62 cm długości grzbietu. Pamiętaj o zapasie na futrzaną lamówkę, około 5 cm z każdej strony, którą wybierzesz.

Czy przy podkładce korekcyjnej trzeba poszerzyć siodło o jeden rozmiar?

Nie zawsze i nie o stałą wartość. Podkładka faktycznie zmniejsza przestrzeń pod łękiem, ale o ile trzeba poszerzyć, zależy od jej grubości, liczby wkładek, kształtu kłębu i konstrukcji siodła. Prawidłowa procedura to dopasowanie siodła w tej konfiguracji, w której koń będzie pracował, czyli razem z podkładką i z zaplanowaną liczbą wkładek.

Czy można dopasować siodło z podkładką, a potem jej nie używać?

Tak, i producent wprost przewiduje ten scenariusz dla młodych koni: siodło dopasowane jako nieco zbyt szerokie, z wkładkami, które stopniowo wyjmujesz w miarę jak koń buduje mięśnie. Warunek jest jeden, żeby to był plan ustalony z saddlefitterem, a nie improwizacja po zakupie.

Ile wkładek PolyFlex dostaje się w zestawie i o ile zmieniają dopasowanie?

Podkładkę zamawia się z jedną albo dwiema kieszeniami, a na każdą kieszeń przypadają trzy wkładki o grubości 5 mm. Łącznie pozwala to zmienić dopasowanie siodła do 30 mm, w krokach po pięć milimetrów.

Czy wkładki Mattes wolno docinać?

Tak, są do tego zaprojektowane. Producent zaleca docinanie nożyczkami i ścinanie końcówek na skos, żeby wkładka nie kończyła się ostrym progiem. Ma to szczególne znaczenie, gdy w jednej kieszeni układasz więcej niż jedną warstwę.

Czym różni się EWWA od Spinefree?

Spinefree to standardowe wycięcie Mattesa, który eliminuje szwy, tkaninę i naprężenia nad kręgosłupem i kłębem. EWWA, czyli Extra Wide Wither Area, zachowuje tę konstrukcję, ale wyprowadza wycięcie niżej na kłębie i jest przeznaczona dla koni z wysokim kłębem. Na koniu bez wysokiego kłębu może powodować otarcia po bokach kłębu, więc nie jest to wersja uniwersalna.

Czy podkładkę Mattes można prać w pralce?

Tak, producent wręcz to zaleca. Trzeba użyć detergentu MELP, bo zwykłe środki odtłuszczają skórę, a stosowanie MELP jest warunkiem gwarancji. Przed praniem wyjmij wkładki i taśmę Saddle-Fix oraz zapnij rzepy. Szczegóły opisaliśmy w osobnym artykule o pielęgnacji.

O ile podkładka Mattes kurczy się po praniu?

Producent podaje skurcz do 5% przy prawidłowej pielęgnacji. Przy rozmiarze L to około trzech centymetrów, dlatego przy wyniku pomiaru na granicy dwóch rozmiarów bezpieczniej wybrać większy.

Czy podkładka korekcyjna naprawi siodło, które mostkuje?

Nie naprawi, ale może złagodzić objawy. Mattes wskazuje wersję z pojedynczą kieszenią jako przydatną przy siodłach mostkujących i to realne zastosowanie, jednak mostkowanie wynika z geometrii terlicy i paneli. Traktuj podkładkę jako rozwiązanie na czas do wizyty saddlefittera.

Czy tania podkładka korekcyjna da ten sam efekt?

Nie, bo Mattes opiera się na trzech rzeczach, których tanie odpowiedniki zwykle nie mają: na strukturze owczej skóry, która nie powoduje tarcia o sierść, na konstrukcji wolnej przestrzeni nad kręgosłupem i na policzalnym systemie wkładek co pięć milimetrów. Jeśli budżet jest ograniczony, sensowniejszym wyborem bywa wersja korekcyjna bez futra, która zachowuje kieszenie i wkładki.

Od podkładki do dopasowania: właściwa kolejność

Podkładka Mattes jest bardzo dobrym narzędziem do zadania, do którego została zaprojektowana: wyrównywania zmian sylwetki konia i niewielkich asymetrii, w policzalnym zakresie do 30 mm, przy siodle, które zasadniczo pasuje. W tej roli daje coś, czego nie da żadna pianka: brak tarcia o sierść, wolną przestrzeń nad kręgosłupem i możliwość przyrostowej zmiany w obie strony.

Nie jest natomiast zamiennikiem dopasowania i im wcześniej to ustalisz, tym mniej wydasz. Kolejność, która się sprawdza, jest zawsze taka sama. Najpierw ocena siodła przez saddlefittera, na stojąco i w ruchu. Potem decyzja, czy podkładka korekcyjna jest w ogóle potrzebna. Dopiero na końcu wybór rozmiaru z pomiaru, wersji wycięcia pod budowę kłębu i liczby kieszeni pod charakter zmian.

Jeśli chcesz to przejść z kimś, kto się na tym zna, zapraszamy do Fitting Center Equishop przy ul. Oświęcimskiej 9 w Rudzie Śląskiej.